English (United Kingdom)Polish (Poland)

Możliwe źródła finansowania

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) – program od 2010 roku. Dofinansowanie skierowane do klientów indywidualnych oraz wspólnot mieszkaniowych, pod warunkiem, że zabudowania nie są podłączone do sieci ciepłowniczej. Wsparcie mogą otrzymać również rolnicy, pod warunkiem, że system będzie wykorzystywany w gospodarstwie domowym, a nie działalności gospodarczej. W przypadku, gdy budynek mieszkalny w pewnym stopniu wykorzystywany jest do prowadzenia działalności – koszty kwalifikowane pomniejszane są wówczas o dany procent powierzchni. Granicą jest 50%, poniżej tej wartości dofinansowanie nie jest możliwe. Program został stworzony głównie na potrzeby instalacji kolektorów słonecznych, ale możliwe jest uzyskanie dotacji na pozostałe odnawialne źródła energii.
NFOŚiGW udziela bezgotówkowej 45% dopłaty do kredytu na zakup i montaż instalacji kolektorów słonecznych. Dotacji podlega również projekt oraz wszystkie elementy zestawu solarnego. Warunkiem jest nieprzekroczenie kosztu kwalifikowanego 2250 PLN na 1 m2 całkowitej powierzchni kolektorów. Należy również dostarczyć komplet dokumentów potwierdzających odbiór instalacji – faktury oraz protokół odbioru, w jednym z sześciu banków, z którymi NFOŚiGW ma podpisaną umowę o współpracy:
- Bank Ochrony Środowiska S.A.
- Bank Polskiej Spółdzielczości S.A.
- Deutsche Bank PBC S.A.
- Getin Noble Bank S.A.
- SGB-Bank S.A.
- Bank Zachodni WBK
- Nordea Bank Polska S.A.

Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku, bank reguluje należności na podstawie przedstawionych rachunków. Kredyt może być udzielony na większą kwotę, ale dofinansowaniem będzie objęta tylko część kosztów kwalifikowanych instalacji solarnej.
Ostatnie umowy z NFOŚiGW będą podpisywane do połowy 2014 roku. Następcą funduszu będzie program Prosument (uruchomienie programu jest planowane na II połowę 2014 roku), który będzie wspierał (zakup i montaż) wszystkich małych instalacji i mikroinstalacji:
- kotły na biomasę
- małe elektrownie wiatrowe
- pompy ciepła
- kolektory słoneczne
- instalacje fotowoltaiczne
- wysokosprawną kogenerację i trigenerację

Mikroinstalacja – istalacja odnawialnego źródła energii o zainstalowanej łącznej mocy elektrycznej do 40 kW lub zainstalowanej łącznej mocy cieplnej lub chłodniczej do 70 kW.
Mała instalacja – instalacja odnawialnego źródła energii o zainstalowanej łącznej mocy elektrycznej powyżej 40 kW do 200 kW lub zainstalowanej łącznej mocy cieplnej lub chłodniczej powyżej 70 kW do 300 kW.

Program będzie funkcjonował do 2020 roku. O dofinansowanie będą mogli się ubiegać osoby fizyczne, wspólnoty oraz spółdzielnie mieszkaniowe.

- Urząd Gminy, Starostwo Powiatowe – uzyskanie dofinansowania uzależnione jest od posiadanych środków jednostki oraz od realizowanych przez nią programów. Finanse samorządów przeznaczane są głównie na rozwiązanie istotnych problemów w gminie lub powiecie, dlatego wsparcie dla pojedynczej inwestycji może być bardzo trudne. Jednakże gmina lub powiat realizuje specjalne programy promujące odnawialne źródła energii. W takich sytuacjach gminy lub powiaty przeznaczają własne środki bądź pozyskują zewnętrzne dofinansowanie z funduszy unijnych, w ramach których dofinansowuje się instalacje dla większej liczby gospodarstw.
W celu otrzymania dotacji należy spełnić wszystkie określone prawem wymagania:
na etapie aplikowania o dotację – wniosek o dotację według formularza dostępnego w gminie lub powiecie, złożenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (ewentualnie zgody współwłaścicieli), zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały na terenie gminy lub powiatu, wymóg posiadania projektu, operatu wodno-prawnego (jeśli jest konieczny), zaświadczenie potwierdzające brak sprzeciwu wobec planowanych robót budowlanych lub kopię zgłoszenia o zamiarze przystąpienia do wykonania robót budowlanych, pozwolenie na budowę,
na etapie otrzymania dotacji – protokół odbioru lub zgłoszenie o oddaniu instalacji do użytku, kopie rachunków i faktur, aprobaty techniczne i deklaracje zgodności z normami.

Przed podjęciem decyzji o pozyskiwaniu dotacji należy uzyskać wiedzę na temat:

  • zakresu kosztów kwalifikowanych – jakie koszty dotacja może pokryć, ponieważ czasami wsparcie może być przeznaczone na budowę tylko określonego typu instalacji. Często dofinansowanie obejmuje również koszt projektu i innych dokumentów,
  • poziomu dofinansowania – może być bardzo różny od 20 do 80%,
  • termin składania wniosków – czasami programy są jednorazowe i niezłożenie wniosku w wymaganym czasie uniemożliwia skorzystanie ze wsparcia. Najczęściej jednak programy mają charakter cykliczny i wówczas można starać się o środki w późniejszym terminie,
  • przepływów pieniężnych – w większości przypadków dotacja ma formę refinansowania, co oznacza, że całość inwestycji musi być pokryta przez inwestora, a dofinansowanie jest przekazywane dopiero po przedstawieniu faktur i rachunków
  • organizacji programu – często w przypadku programów realizowanych ze środków funduszy strukturalnych gmina lub powiat zajmuje się także aspektami prawno-formalnymi związanymi z budową instalacji. Odpada wówczas cała procedura związana z pozyskaniem stosownych projektów, pozwoleń i innych dokumentów.

Procedura:
1. Złożenie wniosku o dotację
2. Podjęcie decyzji przez gminę, co skutkuje uzyskaniem potwierdzenia, często w postaci umowy o dotację
3. Zrealizowanie budowy instalacji
4. Otrzymanie dotacji na podstawie faktur i rachunków
Niekiedy realizowane są programy popularyzatorskie, pilotażowe lub edukacyjne w zakresie ochrony środowiska. Uczestnicy takich programów mogą otrzymać instalację i jej montaż bezpłatnie.
O aktualnie realizowane programy należy pytać w Urzędzie Gminy lub Powiatu. Informacje powinny być także zamieszczone na stronach internetowych odpowiedzialnych podmiotów.

- Dopłaty do kredytów na budowę domów energooszczędnych – program przygotowuje do tego, by od początku 2021 roku wszystkie nowo powstające budynki były obiektami „o niemal zerowym zużyciu energii". Program skierowany jest do osób fizycznych budujących dom jednorodzinny lub kupujących dom/mieszkanie od dewelopera lub spółdzielni mieszkaniowej. Dofinansowanie realizowane jest w postaci częściowej spłaty kredytu bankowego zaciągniętego na budowę/zakup domu lub zakup mieszkania. Dotacja będzie wypłacana na konto beneficjenta po zakończeniu realizacji przedsięwzięcia i potwierdzeniu uzyskania wymaganego standardu energetycznego przez budynek. Wysokość dofinansowania jest uzależniona od uzyskanego wskaźnika rocznego jednostkowego zapotrzebowania na energię użytkową do celów ogrzewania i wentylacji (EU) oraz od spełnienia innych warunków, w tym dotyczących sprawności instalacji grzewczej i przygotowania wody użytkowej. Korzyści z programu:
- dopłata do kredytu
- niższe koszty eksploatacji budynku
- podniesienie wartości budynku
Zaciągnięty kredyt przez osobę fizyczną nie musi pokrywać kosztów całego przedsięwzięcia, a jedynie kwotę przekraczającą wysokość dopłaty. NFOŚiGW nie narzuca okresu kredytowania ani form zabezpieczenia kredytu.
Wniosek o dofinansowanie należy złożyć w jednym z banków współpracujących z NFOŚiGW.

Wysokość dofinansowania jest zależna od zapotrzebowania na energię i wynosi:
- dla domów jednorodzinnych
   • energooszczędnych w standardzie NF40 (40 kWh/(m2 x rok)) - 30 000 PLN brutto
   • pasywnych w standardzie NF15 (15 kWh/(m2 x rok)) - 50 000 PLN brutto
- dla mieszkań
   • energooszczędnych w standardzie NF40 (40 kWh/(m2 x rok)) - 11 000 PLN brutto
   • pasywnych w standardzie NF15 (15 kWh/(m2 x rok)) - 16 000 PLN brutto

Program będzie trwał do 2018 roku i na dopłaty zostało przeznaczonych 300 mln PLN. O dotację mogą ubiegać się:
- inwestorzy planujący budowę domu/mieszkania oraz
- budynki aktualnie powstające - pod warunkiem, że spełniają one wymogi NF40 lub NF15

Etapy pozyskania dotacji na budowę domu przez osobę fizyczną:
- wykonanie projektu zgodnego z wytycznymi NFOŚiGW
- sprawdzenie projektu przez weryfikatora - potwierdzenie spełnienia wymagań z wytycznych NFOŚiGW
- podpisanie umowy między inwestorem a wykonawcą robót
- złożenie w banku wniosku o udzielenie kredytu z dotacją wraz z projektem budowlanym, charakterystyką energetyczną budynku, potwierdzeniem spełnienia wytycznych, pozwoleniem na budowę, potwierdzeniem dysponowania nieruchomością
- zawarcie umowy
- realizacja przedsięwzięcia (zakończenie musi nastąpić w terminie do 3 lat od dnia zawarcia umowy)
- odbiór przedsięwzięcia
- potwierdzenie przez weryfikatora osiągniętego standardu energetycznego budynku
- wystąpienie do banku o dotację przez złożenie: protokołu odbioru, świadectwa charakterystyki energetycznej, potwierdzenia osiągniętego standardu energetycznego, pozwolenia na użytkowanie (lub zawiadomienia), wypisu z księgi wieczystej (lub wniosku o wpis lub aktu notarialnego)
- kontrola wykorzystania środków przez bank, wystąpienie zbiorcze o dotację do NFOŚiGW
- kontrola wystąpienia w NFOŚiGW, przekazanie dotacji do banku
- kontrola wybranych przedsięwzięć przez audytora NFOŚiGW w zakresie osiągnięcia standardu energetycznego

Etapy pozyskania dotacji na zakup domu/mieszkania od dewelopera/spółdzielni mieszkaniowej:
- wykonanie projektu zgodnego z wytycznymi NFOŚiGW
- sprawdzenie projektu przez weryfikatora - potwierdzenie spełnienia wymagań z wytycznych NFOŚiGW
- umieszczenie na stronie www NFOŚiGW informacji o zakwalifikowaniu projektu budynku do programu
- podpisanie umowy między deweloperem a wykonawcą robót
- podpisanie umowy deweloperskiej lub przedwstępnej pomiędzy inwestorem, a deweloperem
- złożenie przez inwestora w banku wniosku o udzielenie kredytu z dotacją wraz z charakterystyką energetyczną budynku, potwierdzeniem spełnienia wytycznych (od weryfikatora poprzez dewelopera), pozwoleniem na budowę, umową z deweloperem
- zawarcie umowy
- realizacja przedsięwzięcia (zakończenie musi nastąpić w terminie do 3 lat od dnia zawarcia umowy)
- odbiór przedsięwzięcia
- potwierdzenie przez weryfikatora osiągniętego standardu energetycznego budynku
- przekazanie mieszkania/domu inwestorowi
- wystąpienie do banku o dotację przez złożenie: protokołu odbioru, świadectwa charakterystyki energetycznej, potwierdzenia osiągniętego standardu energetycznego, pozwolenia na użytkowanie (lub zawiadomienia), wypisu z księgi wieczystej (lub wniosku o wpis lub aktu notarialnego)
- kontrola wykorzystania środków przez bank, wystąpienie zbiorcze o dotację do NFOŚiGW
- kontrola wystąpienia w NFOŚiGW, przekazanie dotacji do banku
- kontrola wybranych przedsięwzięć przez audytora NFOŚiGW w zakresie osiągnięcia standardu energetycznego

Standardy NF40 i NF15 można uzyskać poprzez:
- zostosowanie okien, drzwi o odpowiedniej izolacyjności
- zastosowanie ścian oraz stropów o odpowiedniej izolacyjności
- zastosowanie wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła
- zastosowanie odnawialnych źródeł energii
- zastosowanie konwencjonalnych energooszczędnych źródeł ciepła
- odpowiednie usytuowanie budynku względem stron świata
- zaplanowanie odpowiednich spadków oraz powierzchni połaci dachowej przeznaczonej pod odnawialne źródło energii

- Premia termomodernizacyjna/remontowa – dofinansowanie ze środków Funduszu Termomodernizacji i Remontów części kosztów przedsięwzięć termomodernizacyjnych i remontowych. Zgodnie z ustawą z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów, warunkiem niezbędnym do uzyskania premii termomodernizacyjnej/remontowej jest uzyskanie audytu energetycznego/remontowego modernizowanego budynku, z którego wynika, że inwestycja przyniesie odpowiednio mniejsze koszty eksploatacyjne. Wysokość premii termomodernizacyjnej/remontowej może wynieść do 20% zaciągniętego kredytu na wskazane przedsięwzięcie. Etapy pozyskania premii termomodernizacyjnej:

  1. Podjęcie przez Inwestora decyzji o realizacji inwestycji termomodernizacyjnej
  2. Poinformowanie audytora o zamierzonej inwestycji
  3. Wstępna ocena inwestycji przez audytora - sporządzenie audytu wstępnego
  4. Wykonanie audytu szczegółowego
  5. Wybór banku kredytującego oraz zawarcie wstępnej umowy przez Inwestora
  6. Bank kredytujący przesyła wniosek o przyznanie premii termomodernizacyjnej do Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK)
  7. Weryfikacja audytu przez BGK
  8. Powiadomienie Inwestora oraz banku kredytującego o przyznaniu premii termomodernizacyjnej
  9. Zrealizowanie inwestycji
  10. Przekazanie przez BGK premii termomodernizacyjnej do banku kredytującego

O premię termomodernizacyjną może się ubiegać właściciel lub zarządca:
- budynków lub bloków mieszkalnych (spółdzielni lub wspólnoty mieszkaniowej)
- lokalnej sieci ciepłowniczej
- lokalnego źródła ciepła (kotłowni)
- domu jednorodzinnego
- budynku użyteczności publicznej
- budynku zbiorowego zamieszkania – domy opieki społecznej, hotele robotnicze, internaty i bursy szkolne, domy studenckie, domy dziecka, domy emerytów i rencistów, domy dla bezdomnych, plebanie, domy zakonne, klasztory oraz budynki o podobnym przeznaczeniu.

O dotację nie mogą się ubiegać jednostki budżetowe ani samorządowe.

- Program Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) - Dotacja może być przyznana dla projektów na terenach gmin wiejskich oraz miejsko-wiejskich z wyłączeniem miast powyżej 5000 mieszkańców. Dofinansowanie przeznaczone jest na rozwój agroturystyki i innych działalności pozarolniczych – budowę, przebudowę i adaptację budynków, zakup sprzętu i wyposażenia. W ramach inwestycji można zrealizować m.in. budowę instalacji solarnej, jako jednego z elementów większego projektu. Dotyczy to zarówno firm istniejących jak i zamierzających powstać. Dofinansowanie może wynieść do 100 tys. zł i nie więcej niż 50% kosztów kwalifikowanych.

- Regionalne Programy Operacyjne (RPO) – dofinansowanie na inwestycje nie przekraczające 20 mln PLN, działające na zasadzie konkursu. Informacje, np. na temat terminów zgłaszania projektów do konkursów, podawane są na stronach internetowych jednostek wdrażających, z których wybierane są inwestycje do dofinansowania. Dotacja może wynieść nawet 80%. Do konkursu mogą startować wszystkie projekty odnawialnych źródeł energii.

Możliwe jest również uzyskanie kredytu lub pożyczki preferencyjnej:
- Bank Ochrony Środowiska (BOŚ) – kredyt na zakup lub montaż urządzeń i wyrobów służących ochronie środowiska. Maksymalny okres kredytowania wynosi 5 lat. Oprocentowanie jest zmienne i ustalane okresowo przez zarząd banku. W przypadku istniejącej współpracy między bankiem a sprzedawcą bądź producentem, który pokrywa część odsetek, oprocentowanie wynosi od 1% rocznie.

Kredyty na inwestycje, których budowa instalacji, jest jednym z elementów większego projektu:
- Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej (EFRWP) – oferuje mikrokredyty i kredyty na przedsięwzięcia inwestycyjne na terenach wiejskich w zakresie agroturystyki na okres do 5 lat.
Mikrokredyty – udzielane na uruchomienie nowych lub rozwój istniejących pozarolniczych przedsięwzięć gospodarczych w dziedzinie produkcji, handlu lub usług. Realizowane na wsi i w miastach do 20 tys. mieszkańców. Wysokość mikrokredytu sięga 20 tys. zł i udzielany jest na okres do 24 miesięcy. Oprocentowanie wynosi 1,28 stopy redyskonta weksli NBP, jednak nie może być mniejsze niż 4% rocznie.
Kredyty – udzielane na uruchomienie nowych lub rozwój istniejących przedsięwzięć w zakresie agroturystyki na wsi lub w miastach do 20 tys. mieszkańców. Kredyt obejmuje zakup, budowę, rozbudowę, modernizację, adaptację oraz pierwsze wyposażenie inwestycyjne obiektów. Wysokość pożyczki może sięgać do 50.000 zł – kredytowaniem może być objęte 100% wartości inwestycji oraz do 300.000 zł – kredytowaniem może być objęte do 80% wartości przedsięwzięcia. Oprocentowanie wynosi 0,8 stopy redyskonta weksli NBP, jednaj nie może być mniejsze niż 4% rocznie.

- Fundusz Mikro (FM) – udziela wsparcia:
BiznesPożyczka – kredyt przeznaczony jest dla istniejących podmiotów gospodarczych. Dla klientów, którzy zamierzają po raz pierwszy skorzystać z oferty funduszu, wielkość pożyczki może wynieść od tysiąca do 200 tys. zł. Dla stałych klientów oferowane są kredyty do 150 tys. zł. Maksymalny okres pożyczki wynosi 3 lata. Dla niższych pożyczonych środków, okres spłaty jest odpowiednio krótszy.
BiznesPożyczka bez poręczyciela – kredyt również jest przeznaczony dla już istniejących firm, jednak nie wymaga poręczenia. Wartość pożyczki wynosi od tysiąca do 20 tys. zł, a maksymalny okres spłaty to 2 lata.
BiznesPożyczka Wiarygodny Partner – program kierowany jest do nowych klientów. Nie wymaga zabezpieczenia i formalności. Wielkość kredytu wynosi od tysiąca do 10 tys. zł. Okres spłaty może wynieść 3 lata.

Szczegółowe informacje na temat dofinansowania można uzyskać w Urzędzie Gminy, Urzędzie Marszałkowskim, Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Wojewódzkim Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, ośrodkach doradztwa rolniczego, bankach oraz innych instytucjach (również na ich stronach internetowych).
Prócz dofinansowania, w przyszłości będzie można korzystać ze specjalnych systemów wsparcia dla użytkowników odnawialnych źródeł energii, m.in. ulg w podatkach oraz tańszych taryf energii elektrycznej.